ErP 2026 a wentylatory przemysłowe: co muszą wiedzieć producenci rozdzielnic i szaf sterowniczych

Nowe unijne wymogi dotyczące ekoprojektu dla wentylatorów przemysłowych już obowiązują. Wyjaśniamy, co Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/1834 oznacza dla producentów rozdzielnic i szaf sterowniczych, integratorów systemów oraz działów zaopatrzenia – i kiedy może ono nie mieć zastosowania do wentylatorów montowanych w Państwa szafach.

Wentylacja przemysłowa jest często traktowana jako stosunkowo prosty element projektu szafy sterowniczej: wystarczy obliczyć wymagany przepływ powietrza, dobrać wentylator i filtr oraz zapewnić, by temperatura w szafie mieściła się w dopuszczalnym zakresie.

Od 24 lipca 2026 r. zmieniły się jednak ramy prawne dla wielu wentylatorów przemysłowych wprowadzanych do obrotu w UE.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/1834 zastąpiło dotychczasowe rozporządzenie Komisji (UE) nr 327/2011 i wprowadza zaktualizowane wymogi dotyczące ekoprojektu w zakresie sprawności, informacji o produkcie, naprawialności oraz dostępności części zamiennych. Przepisy dotyczą przede wszystkim wentylatorów napędzanych silnikami o elektrycznej mocy wejściowej od 125 W do 500 kW.

Dla producentów rozdzielnic i szaf sterowniczych kluczowe pytanie nie brzmi po prostu:

„Czy mój wentylator jest zgodny z ErP?”

Czy ten konkretny wentylator wchodzi w zakres rozporządzenia i jakie informacje należy sprawdzić przed jego wyborem?

Co zmieniło się w lipcu 2026 r.?

Nowe rozporządzenie podchodzi do sprawności wentylatorów w szerszy sposób.

Zamiast skupiać się wąsko na pojedynczych komponentach, ocenia ono wentylator jako system – z uwzględnieniem elementów biorących udział w przetwarzaniu energii elektrycznej na przepływ powietrza i ciśnienie.

Wymogi różnią się w zależności od typu wentylatora, kategorii pomiarowej i kategorii sprawności. Przepisy obejmują m.in. wentylatory osiowe, promieniowe, diagonalne, poprzeczne i strumieniowe, przy czym minimalne wymagania dotyczące sprawności zależą od konstrukcji.

Dla producentów maszyn i urządzeń oraz producentów rozdzielnic oznacza to, że przy doborze komponentów coraz częściej trzeba brać pod uwagę sprawność całego systemu, a nie tylko sprawność samego silnika.

Próg 125 W ma znaczenie

Jedną z najważniejszych kwestii w przypadku szaf sterowniczych jest dolny próg mocy.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/1834 obejmuje co do zasady wentylatory o elektrycznej mocy wejściowej w zakresie: od 125 W do 500 kW

Oznacza to, że wiele małych wentylatorów powszechnie stosowanych do wentylacji szaf sterowniczych może nie podlegać temu rozporządzeniu.

To rozróżnienie jest szczególnie istotne w przypadku kompaktowych wentylatorów filtrujących i wentylatorów dachowych.

Przykładowo firma Fandis podaje, że w seriach wentylatorów filtrujących i wentylatorów dachowych T19, T22, TP19 i TP22 stosowane są wentylatory, których pobór mocy w punkcie optymalnej sprawności jest niższy niż 125 W. Według Fandis serie te nie wchodzą zatem w zakres Rozporządzenia Komisji (UE) 2024/1834.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie wentylatory szafowe są automatycznie wyłączone spod przepisów.

Większe systemy wentylacyjne, wentylatory o dużym przepływie powietrza lub inne przemysłowe zastosowania chłodzenia mogą przekraczać próg 125 W i dlatego należy je weryfikować indywidualnie.

Wiele małych wentylatorów do szaf sterowniczych może nie podlegać Rozporządzeniu Komisji (UE) 2024/1834, ponieważ ma ono co do zasady zastosowanie od elektrycznej mocy wejściowej 125 W. Zawsze należy sprawdzić konkretny produkt.

Trzy daty, które powinni znać producenci rozdzielnic

Przy ocenie istniejących i przyszłych projektów szczególnie istotne są trzy daty.

24 lipca 2026 r. / Nowe wymogi dotyczące ekoprojektu zaczęły obowiązywać.

W przypadku objętych przepisami modeli wentylatorów wprowadzanych do obrotu w UE producenci i importerzy muszą obecnie spełniać odpowiednie wymogi w zakresie sprawności, informacji i efektywnego gospodarowania zasobami. Z tym dniem uchylono dotychczasowe rozporządzenie (UE) nr 327/2011, z zastrzeżeniem przepisów przejściowych.

24 lipca 2027 r. / Określone przepisy przejściowe dotyczą wentylatorów zintegrowanych z innymi produktami.

Zmienione ramy prawne pozwalają na dalsze stosowanie niektórych rozwiązań z wentylatorami wbudowanymi w okresie przejściowym, po którym nowe przepisy zaczynają w szerszym zakresie obejmować również te produkty.

24 lipca 2037 r. / Szczególne przepisy dotyczą niektórych wentylatorów dostarczanych jako części zamienne do urządzeń już wprowadzonych do obrotu.

Ma to szczególne znaczenie dla utrzymania ruchu (MRO), gdzie zastąpienie starszego wentylatora rozwiązaniem o zupełnie innej konstrukcji nie zawsze jest technicznie wykonalne.

Nie chodzi wyłącznie o efektywność energetyczną

Najczęstszym błędnym przekonaniem na temat ErP jest to, że chodzi wyłącznie o normę sprawności.

Wymogi obowiązujące od 2026 r. idą dalej.

1. Minimalna sprawność

Wentylatory objęte przepisami muszą osiągać minimalne poziomy sprawności, zależne m.in. od:

• typu wentylatora,
• elektrycznej mocy wejściowej,
• kategorii pomiarowej,
• sprawności statycznej lub całkowitej,
• oraz wymaganego stopnia sprawności.

Dokładne obliczenia zależą więc od konkretnego wentylatora, a nie od jednej uniwersalnej wartości procentowej sprawności.

Dla działów zaopatrzenia wniosek praktyczny jest prosty:

Nie należy oceniać zgodności wyłącznie na podstawie mocy lub przepływu powietrza.

Dokumentacja techniczna producenta zyskuje na znaczeniu.

2. Więcej informacji technicznych o produkcie

Producenci muszą zamieszczać w dokumentacji technicznej szczegółowe informacje o wentylatorach objętych przepisami oraz udostępniać określone informacje w dokumentacji lub w formie cyfrowej.

Obejmuje to takie parametry, jak typ wentylatora, sprawność i charakterystyka pracy. Informacje o produkcie muszą być ponadto dostępne na ogólnodostępnej stronie internetowej producenta, upoważnionego przedstawiciela lub importera przez co najmniej 20 lat od wprowadzenia do obrotu ostatniego egzemplarza danego modelu.

Inżynierom powinno to ułatwić porównywanie produktów na podstawie rzeczywistej charakterystyki pracy, a nie tylko katalogowych wartości przepływu powietrza.

3. Praca przy obciążeniu częściowym

Układy wentylatorowe rzadko pracują w sposób ciągły w maksymalnym punkcie projektowym.

Nowe przepisy w coraz większym stopniu to uwzględniają.

Od 24 lipca 2027 r. odpowiednie wentylatory będą również podlegać wymogom dotyczącym informacji o parametrach pracy przy obciążeniu częściowym i różnych prędkościach obrotowych, w tym wielu krzywych charakterystyki dla określonych typów wentylatorów.

Ma to znaczenie, ponieważ regulacja prędkości wentylatora zgodnie z rzeczywistym zapotrzebowaniem na chłodzenie może znacząco poprawić sprawność całego systemu.

Zamiast schematu:

Wentylator WŁ. → Wentylator WYŁ.

nowoczesne układy mogą coraz częściej działać według zasady:

Zapotrzebowanie na chłodzenie → Wymagany przepływ powietrza → Regulowana prędkość wentylatora

To także jeden z powodów, dla których technologia wentylatorów EC (z silnikami komutowanymi elektronicznie) zyskuje na znaczeniu w chłodzeniu przemysłowym.

Dlaczego wentylatory EC zyskują na znaczeniu

Wentylator EC łączy silnik bezszczotkowy z elektronicznym układem sterowania.

Technologia ta może zapewniać takie korzyści, jak:

• wysoka sprawność elektryczna,
• precyzyjna regulacja prędkości obrotowej,
• niższe zużycie energii przy obciążeniu częściowym,
• ograniczenie zbędnego przepływu powietrza,
• niższy poziom hałasu,
• oraz łatwiejsza integracja z inteligentnymi systemami zarządzania temperaturą.

Fandis wskazuje technologię EC jako jeden z kierunków, w których rozwija się rynek wentylatorów przemysłowych w związku z nowymi wymogami dotyczącymi sprawności.

Projektanci szaf sterowniczych nie powinni jednak automatycznie zakładać, że rozwiązanie EC jest „lepsze w każdym zastosowaniu”.

Właściwy dobór nadal zależy od:

wymaganego przepływu powietrza + ciśnienia + obciążenia cieplnego + konstrukcji szafy + warunków otoczenia + strategii sterowania + kosztów

Technologii EC nie należy automatycznie uznawać za „lepszą w każdym zastosowaniu”. Właściwy dobór nadal zależy od przepływu powietrza, ciśnienia, obciążenia cieplnego, konstrukcji szafy, warunków otoczenia i strategii sterowania.

Naprawialność staje się częścią równania

Nowe przepisy odzwierciedlają również szersze dążenie UE do zwiększenia trwałości produktów i wdrażania zasad gospodarki o obiegu zamkniętym.

W przypadku odpowiednich modeli wentylatorów wprowadzanych do obrotu od 24 lipca 2026 r. producenci, importerzy lub upoważnieni przedstawiciele są zobowiązani do udostępniania profesjonalnym serwisantom określonych części zamiennych.

W zależności od konstrukcji wentylatora mogą to być m.in.:

• silniki,
• wirniki,
• łożyska,
• napędy o zmiennej prędkości obrotowej,
• czujniki,
• mechaniczne elementy napędu,
• oraz inne części serwisowe.

Może to mieć coraz większe znaczenie przy doborze urządzeń, które mają pozostawać w eksploatacji przez dziesięć lat lub dłużej.

Nieco tańszy wentylator nie musi okazać się rozwiązaniem tańszym w dłuższej perspektywie, jeśli w przyszłości trudno będzie uzyskać dokumentację lub części zamienne.

Co to oznacza dla producentów rozdzielnic i szaf sterowniczych?

Dla większości producentów rozdzielnic ErP 2026 nie powinno zasadniczo zmienić procesu projektowania szaf.

Dodaje jednak kolejny etap weryfikacji przy doborze urządzeń wentylacyjnych.

Praktyczny proces doboru może wyglądać następująco:

Wentylatora nie należy dobierać wyłącznie na podstawie przepływu powietrza lub mocy. Trzeba uwzględnić rzeczywisty punkt pracy, zapotrzebowanie na chłodzenie oraz dokumentację producenta.

Czy ErP 2026 dotyczy produktów Fandis do wentylacji szaf sterowniczych?

Dla firm, które już stosują komponenty Fandis do zarządzania temperaturą, odpowiedź zależy od konkretnego produktu.

Fandis potwierdza, że znaczna część jego oferty wentylacji szaf sterowniczych pozostaje poniżej dolnego progu 125 W określonego w rozporządzeniu.

Fandis wskazuje w szczególności serie:

• T19
• T22
• TP19
• TP22

wentylatorów filtrujących i wentylatorów dachowych jako mieszczące się poniżej tego progu w punkcie optymalnej sprawności, a zatem niewymagające zmian z powodu Rozporządzenia Komisji (UE) 2024/1834.

W przypadku produktów Fandis, które wchodzą w zakres rozporządzenia, producent zapowiada, że dokumentacja zgodnych modeli będzie zawierać wymagane informacje o parametrach pracy i sprawności.

To ważne rozróżnienie dla producentów rozdzielnic:

ErP 2026 nie oznacza automatycznie konieczności wymiany wentylatorów w dotychczasowych projektach szaf.

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy wybrany wentylator rzeczywiście wchodzi w zakres przepisów.

Lepsze podejście do chłodzenia szaf

ErP 2026 uwidacznia również szerszy trend inżynierski.

W chłodzeniu szaf sterowniczych następuje przejście od zasady:

„Zamontuj wentylator wystarczająco duży, aby szafa się nie przegrzewała”.

do zasady:

„Zaprojektuj system zarządzania temperaturą, który zapewni wymagane chłodzenie przy możliwie najniższym zużyciu energii”.

Może to oznaczać połączenie:

• prawidłowo zwymiarowanej wentylacji,
• energooszczędnej technologii wentylatorów,
• sterowania termostatycznego lub elektronicznego,
• monitorowania temperatury i wilgotności,
• niezakłóconych dróg przepływu powietrza,
• regularnej konserwacji filtrów,
• oraz, w razie potrzeby, chłodzenia aktywnego.

Efektem jest nie tylko potencjalnie niższe zużycie energii.

Właściwe zarządzanie temperaturą pomaga również ograniczyć obciążenia termiczne wrażliwych komponentów elektrycznych i elektronicznych oraz zwiększyć niezawodność całego systemu.

Co sprawdzić przy zamawianiu wentylatora w 2026 r.?

W przypadku nowych projektów rozdzielnic lub maszyn zalecamy sprawdzenie co najmniej następujących kwestii:

Elektryczna moc wejściowa
Czy wentylator wchodzi w zakres ErP?

Przepływ powietrza i ciśnienie
Czy zapewnia wymagane parametry w rzeczywistym punkcie pracy?

Dokumentacja dotycząca sprawności
Jeśli rozporządzenie ma zastosowanie, czy wymagana dokumentacja jest dostępna?

Napięcie i częstotliwość zasilania
Czy wentylator jest odpowiedni dla danego rynku i instalacji elektrycznej?

Stopień ochrony IP i warunki środowiskowe
Czy będzie niezawodnie pracować w docelowym środowisku?

Sposób sterowania
Stała prędkość, regulacja napięciowa, regulacja częstotliwościowa czy EC?

Dostępność zamienników
Czy wentylator lub jego części serwisowe będzie można pozyskać za kilka lat?

Dobór wyłącznie na podstawie wymiarów i przepływu powietrza jest coraz częściej niewystarczający.

Potrzebują Państwo pomocy w doborze komponentów do wentylacji przemysłowej?

UNISUN wspiera producentów rozdzielnic i szaf sterowniczych, producentów OEM oraz klientów przemysłowych w zakresie zaopatrzenia i doboru komponentów do zarządzania temperaturą w szafach sterowniczych.

Niezależnie od tego, czy potrzebują Państwo aktualnego komponentu Fandis, zamiennika do istniejącej instalacji, czy pomocy w pozyskaniu trudno dostępnego wentylatora przemysłowego, nasz zespół pomoże ocenić dostępne możliwości.

Prosimy o przesłanie numeru katalogowego, specyfikacji, zapytania ofertowego (RFQ) lub listy materiałowej (BOM) – pomożemy znaleźć właściwe rozwiązanie.